Mâm cúng ngày mùng 1 Tết

Mùng một tết Nguyên Đán là ngày Quốc lễ của cả dân tộc. Đây là nét đẹp văn hóa tâm linh vô cùng thiêng liêng. Trong văn hóa của người Việt Nam, ngày mùng 1 tết không chỉ là ngày hội lớn, mà còn là dịp để mỗi người mỗi nhà thực hiện nghi lễ cúng đối với các vị thần linh và tổ tiên của họ. Vậy mâm cúng ngày mùng 1 Tết gồm những gì?

Theo văn hóa tâm linh của người Việt Nam từ xưa đến nay, vào mỗi buổi sáng ngày mùng 1 tết, gia đình sẽ dâng lên bàn thờ tổ tiên, các vị thần cũng như các vong âm những mâm cúng để cầu mong mọi điều tốt lành trong năm mới.

Nghi lễ cúng vào ngày mùng 1 Tết ở Việt Nam là một trong những nét đẹp văn hóa tâm linh truyền thống đã có từ xa xưa. Vào ngày mùng 1 Tết âm lịch hàng năm, mỗi gia đình sẽ chuẩn bị một vài mâm cỗ cúng với đầy đủ các lễ vật mang ý nghĩa riêng để dâng cúng lên trời đất, các vị thần cúng như ông bà tổ tiên. Nét đẹp văn hóa này đã được giữ gìn, lưu truyền và phát huy từ đời này qua đời khác và đến thời điểm hiện tại nó vẫn còn nguyên vẹn vẻ đẹp nguyên sơ của nó. Vậy văn hóa cúng trong ngày mùng 1 tết ở Việt Nam có bắt nguồn từ đâu, mang ý nghĩa gì và có những cách chuẩn bị mâm cúng ngày mùng 1 tết nào? Mọi người hãy cùng tham khảo những thông tin cơ bản à chúng tôi cung cấp qua nội dung của bài viết dưới đây.

Tìm hiểu thêm:

Cúng ngày mùng 1 Tết theo văn hóa của dân tộc Việt Nam

Tết Nguyên Đán theo văn hóa của người Việt Nam chính là thời điểm chuyển giao giữa năm cũ và chào đón năm mới. Là thời điểm để mọi người, mọi vật… cùng bắt đầu một chào đón một chu trình vận hành mới của đất trời đất và vạn vật. Tết Nguyên Đán theo tiếng hán được hiểu là từ ghép được được kết hợp giữa từ “Nguyên” với ý nghĩa là sự bắt đầu cùng với từ “Đán” mang ý nghĩa chính là buổi ban mai. Theo quan niệm dịch từ hán việt thì đây là thời điểm để mọi người cùng ăn mừng về một khởi điểm, chào đón một năm mới.

Ngày mùng 1 Tết Nguyên Đán là ngày đầu tiên trong năm mới, là ngày khởi đầu những điều mới mẻ và ý nghĩa của một năm. Đặc biệt buổi sáng đầu tiên quan trọng nhất trong ngày đầu năm mới, bởi thời điểm này các gia đình sẽ chuẩn bị những mâm cúng với đầy đủ lễ vật để dâng cúng lên tổ tiên, các vị thần. Việc thực hiện nghi lễ cúng với các lễ vật một cách chu đáo đó chính là cách để mọi người bày tỏ tấm lòng biết ơn, sự thành kính cũng như cầu mong cho một năm mới với nhiều khỏe mạnh, sự bình an, hạnh phúc  cũng như sự may mắn, thuận lợi cho tất cả mọi người trong gia đình.

>>  Cúng đất đai mấy chén cơm mới đúng chuẩn?

Ngoài việc các thành viên trong gia đình cùng nhau dọn dẹp, chuẩn bị bàn thờ của ông bà tổ tiên. Họ sẽ chuẩn bị một mâm cỗ cũng như thắp hương trong ngày tết nguyên đán mùng 1. Tùy theo điều kiện về kinh tế của mỗi gia đình, cũng như tùy theo văn hóa của mỗi vùng miền mà chúng ta sẽ chuẩn bị những mâm cỗ cúng khác nhau, có thể là mâm cúng chay hoặc cũng có thể là mâm cúng mặn. Tuy nhiên, dù là mâm cúng như thế nào thì điều quan trọng nhất vẫn là tấm lòng của gia chủ, của người cúng kiến, điều đó được thể hiện qua sự chỉn chu cùng với sự tinh khiết, gọn gàng cho mâm cỗ.

Đối với những gia đình chuẩn bị mâm cúng mặn cho ngày mùng 1 tết với những món truyền thống như bánh chưng, gà hoặc chả… thì mọi người sẽ chuẩn bị ngay từ ngày 30 của năm cũ, bởi theo truyền thống của người Việt sẽ không sát sinh trong đầu năm mới. 

Khi gia chủ đã chuẩn bị mâm cỗ cúng tươm tất với đầy đủ các lễ vật thì sẽ mang dâng cúng lên bàn thờ. Theo đó, lần lượt các thành viên trong gia đình sẽ cùng nhau đứng trước bàn thờ của ông bà, tổ tiên, các vị thần để thắp hương, bày tỏ tấm lòng biết ơn, thể hiện tấm lòng thành của họ. Đây được xem là mâm cúng đầu tiên khởi đầu cho một năm mới, do đó ý nghĩa của nó rất đặc biệt.

Chuẩn bị mâm cỗ cúng ngày mùng 1 Tết

Đối với mỗi nghi lễ cúng thì phần lễ vật trên mâm cúng bao giờ cũng là phần quan trọng nhất, mỗi lễ vật đều mang những ý nghĩa riêng và không đồng nhất giữa các nghi lễ cúng. Tùy vào ddieeuf kiện cũng như văn hóa, tập tục riêng sẽ có những cách chuẩn bị mâm cúng khác nhau. 

Để một năm mới được bắt đầu với nhiều điều thuận lợi, nhiều điều may mắn và mọi việc đều như ý thì mâm cỗ ngày tết đòi hỏi gia chủ cần phải chuẩn bị tươm tất và chỉn chu với tất cả sự thành kính. Bên cạnh những món ăn truyền thống có trong mâm cúng của người Việt Nam thì ngày nay nhiều gia đình còn chuẩn bị thêm những lễ vật mang ý nghĩa gắn liền với tên gọi, những lễ vật đắt tiền và sang trọng. Tuy nhiên, dù là như thế nào đi nữa thì tấm lòng thành kính, thành tâm cũng là điều quan trọng nhất. 

>>  Tất tần tật về mâm ngũ quả ngày Tết

Mâm cỗ cúng ngày mùng 1 Tết bao gồm những lễ vật nào là câu hỏi được nhiều người quan tâm nhất. Mâm cỗ cúng ngày mùng một nên chuẩn bị những lễ vật gì, chuẩn bị như thế nào… hãy cùng tham khảo một vài mâm cỗ cúng ngày mùng 1 Tết dưới đây.

Mâm cỗ phổ biến

Mâm cỗ cúng ngày mùng 1 tết đầu tiên mà chúng tôi muốn giới thiệu cho mọi người là một mâm cỗ được thiết kế, lên thực đơn với những món vô cùng đơn giản, dễ làm và dễ thực hiện. Mâm cỗ này chỉ cần chuẩn bị 5 món chính nhưng lễ vật trên mâm cỗ vẫn không kém phần sang trọng, đầy đủ theo truyền thống và có những món đặc trưng mang đậm hương vị của ngày tết chẳng hạn như bánh chưng, gà, chả giò hay tôm. Bên cạnh đó, ngày nay mọi người thường gắn những cái tên sang trọng với từng món ăn như hoàng kim hay phú quý, trường thọ hoặc phát tài. Ngày tết cổ truyền, do đó các món ăn cũng được chú trọng với mong muốn gia đình gia chủ trong năm mới này sẽ gặp được những điều thuận lợi và may mắn.

Món ăn trên mâm cúng không chỉ đơn giản là thứ để mang đến cho con người cảm giác ngon miệng, no bụng mà quan trọng hơn nó còn là nơi để con người thể hiện được sự ước vọng, mong muốn của gia chủ về những điều tốt đẹp trong năm mới. Món chè đậu đỏ ở một số địa phương cũng như gia đình đã được chuẩn bị trong mâm cỗ cúng ngày tết, với quan niệm màu đỏ là màu của may mắn và hi vọng, ngoài ra, nó cũng cung cấp nhiều chất đạm, chất béo rất tốt cho cơ thể của con người. Ăn một bát chè đậu đỏ vào dịp đầu năm mới, để hi vọng mọi người sẽ may mắn và thuận lợi.

Mâm cỗ khác

– Bánh chưng, bánh giầy, đây là những loại bánh không thể thiếu trong mâm cỗ cúng ngày tết nguyên đán ở Việt Nam. Loại bánh này đã có từ rất lâu, trở thành biểu tượng của ngày tết, là hương vị truyền thống của dân tộc. Tùy vào phong tục văn hóa của từng vùng mà có thể cúng loại bánh khác nhau, có những vùng miền chỉ sử dụng bánh chưng nhưng cũng có những vùng miền chỉ sử dụng bánh giầy. Bánh chưng và bánh giầy cũng có những loại khác nhau, tùy vào sự lựa chọn của mỗi gia đình có thể lựa chọn bánh chay với nhân đậu xanh hoặc có thể lựa chọn bánh chưng, bánh giầy nhân đậu xanh và thịt.

>>  Mâm cúng thôi nôi cho bé trai gái miền Trung gồm những gì?

– Chả phú quý, thực ra đây là món chả lụa truyền thống của người Việt Nam, trong mâm cúng thông thường sẽ có món chả và đặc biệt là ngày Tết nguyên đán. Chả được làm từ chất liệu chính là thịt, với hương vị thơm và béo ngậy.

– Tôm, còn được gọi với cái tên sang trọng hơn là tôm hoàng kim, tôm là món ăn quen thuộc và phổ biến trên mâm cỗ cúng cũng như mâm cơm của người Việt Nam. Tôm có thể được luộc, hấp hoặc cũng có thể là chiên cùng với bột để ngon và hấp dẫn hơn.

– Giò heo, còn được gọi với tên khác là giò heo phát tài, là món ăn thể sự mong muốn tài lộc, phát tài trong năm mới. Giò heo có thể luộc hoặc được nấu canh cùng các nguyên liệu khác.

– Gà luộc, là lễ vật cúng không thể thiếu trong mỗi mâm cúng ở Việt Nam, thể hiện sự đầy đủ, sung túc cho năm mới.

– Xôi đậu đỏ và chè đậu đỏ, đây là những món không thể thiếu trong mâm cỗ cúng ngày tết, với màu đỏ của sự may mắn, do đó gia chủ chuẩn bị các lễ vật này để cầu mong những điều tốt đẹp.

– Hoa tươi và quả là những thứ không thể thiếu trong mỗi nghi lễ cúng, chuẩn bị một bình hoa tươi với năm bông hoa có màu sắc khác nhau và một đĩa ngũ quả gồm 5 loại quả khác nhau, có ý nghĩa tượng trưng khác nhau.

– Ngoài ra, mọi người nên chuẩn bị thêm những thứ cơ bản có trong mâm cỗ cúng như cau trầu, rượu, nước trắng, gạo trắng, muối trắng… Ngoài ra, mọi người có thể chuẩn bị thêm những lễ vật khác tùy vào điều kiện của mỗi gia đình cũng như phong tục của từng vùng miền.

Nên đặt mâm cỗ cúng mùng 1 Tết ở đâu?

Việc tự tay chuẩn bị những lễ vật cho một mâm cỗ cúng hoàn chỉnh là vô cùng ý nghĩa, thể hiện sự thành tâm thành kính của gia chủ đối với tổ tiên, các vị thần về một năm mới bình an, thuận lợi. Tuy nhiên, ngày mùng 1 tết rất nhiều gia đình sẽ rất bận rộn với các công việc khác nhau hoặc việc tự tay chuẩn bị mâm cỗ cúng có thể không phù hợp với trang phục họ diện trên người ngày đầu năm mới và một số nguyên nhân khác … Do đó việc đặt các mâm cỗ cúng ngày mùng 1 tết từ các đơn vị dịch vụ sẽ là một giải pháp vô cùng tiện ích và hữu hiệu cho mọi gia đình. Mọi người có thể sử dụng dịch vụ cung cấp mâm cúng của đơn vị Đồ Cúng Việt Nam. Đây là đơn vị có uy tín, được khách hàng tin tưởng sử dụng, vừa an toàn về chất lượng lại yên tâm về mặt giá cả.